نمایش خبر نمایش خبر

کارايي ناکافي در مديريت واحد‌هاي خصوصي‌ شده

معاونت برنامه‌ريزي و توانمندسازي ايميدرو تشريح کرد:

 معدن نيوز| بخش معدن ايران با وجود اينکه از ذخاير بالايي برخوردار است هنوز نتوانسته از اين ظرفيت بالقوه براي تقويت اقتصاد ملي به شکلي شايسته بهره ببرد.
 امير خرمي شاد معاونت برنامه‌ريزي و توانمندسازي ايميدرو در گفت‌وگو با پايگاه خبري معدن نيوز ضمن اشاره به محدوديت‌هاي موجود در حمل‌ونقل، قيمت انرژي و تامين ان براي صنايع و معادن به مديريت برخي واحد‌هاي خصوصي‌سازي شده پرداخت و اعلام کرد: در سال‌هاي گذشته با وجود اينکه اين واحد‌ها به بخش خصوصي واگذار شده هنوز از مديريت دولتي با اثربخشي پايين در حال ادامه فعاليت است. در ادامه متن کامل اين گفت‌وگو را مي‌خوانيد.
منشا چالش‌هاي بخش معدن کجاست؟
سال‌هاي اخير به دليل محدوديت‌هايي که وجود داشته امکان خريد بسياري از ماشين‌آلات معدنکاري روباز نظير دامپ تراک وشاول فراهم نبوده و راهکار، خريد دستگاه‌هاي دست دوم يا خريد دستگاه‌هاي با برند نازل بوده که نمي‌توان تبعات منفي ناشي از اين امر را ناديده گرفت. در همين حال برخي از مشکلات سالهاي اخير موجب کاهش بهره‌وري، افزايش بهاي تمام شده، شکستهاي پي در پي در خط توليد، محدوديتهاي بهره‌برداري، مشکلات آتشباري و... شده است که بايد در برنامه‌هاي بلندمدت راهکار‌هاي جبران آن تدوين شود.
کمبود امکانات و تجهيزات چگونه در دنيا موجب کارايي معادن شده و کمبود آن در ايران چه موانع و مشکلاتي را به وجود آورده است؟
امروزه در معادن بزرگ دنيا به منظور فراهم شدن امکان انطباق يک به يک حجم مربوط به طرح استخراج، با حجم توليد شده، از سيستم نقشه‌برداري هوشمند با سرعت عمل بالا استفاده مي‌شود. به همين منظور مي‌توان به استقرار اسکنرهاي سه‌بعدي در معادن اشاره کرد. به نحوي که با وجود اين سيستم مي‌توان به‌صورت لحظه‌اي نسبت به حجم جابه‌جا‌ شده از نقاط مختلف معدن با عيارهاي گوناگون و انطباق اطلاعات با طرح‌هاي موجود، اعم از مدل بلوکي و طرح‌هاي استخراج، اشراف کامل داشت. به‌کارگيري ابزارهاي سنجش دقيق در معادن براي کنترل پارامترهاي ايمني و مکانيک سنگي نقش مهمي در جلوگيري از بروز خطرات احتمالي مانند ريزش پله در معادن سطحي، ريزش ديواره و سقف در معادن زيرزميني، نشتي آب در سازه‌هاي معدني، کنترل درزه و ترک‌ها و حرکت‌هاي احتمالي بلوک‌ها و... دارند. از اين رو بيشتر معادن بزرگ دنيا به اين نوع سيستم‌ها مجهز هستند. در معادن ايران کمتر ديده شده که به‌طور کامل يک معدن مجهز به سيستم ابزار دقيق بوده و اين پارامترها در آن کنترل شود و يکي از نتايج آن، ريزش ديواره در معدن سرب و روي انگوران است.
تجهيزات روز چه نقشي در افزايش ارزش افزوده مواد معدني در بخش فرآوري دارد؟
در بخش فرآوري مواد معدني، فناوري‌هاي روز به کمک معدنکاران آمده تا بتوانند مواد معدني را با دقت بالاتر پرعيار کرده و قابل عرضه در چرخه زنجيره ارزش مواد معدني کنند. در واقع نبود فناوري فرآوري برخي از مواد معدني در کشور موجب شده تا استقبالي براي استخراج برخي از ذخاير وجود نداشته باشد. ايران از تنوع مواد معدني بالايي برخوردار است و به صورت تجمعي حدود 90 ماده معدني اعم از انواع سنگهاي تزئيني را در خود دارد. در برخي مواقع به دلايل فناوريکي، استخراج مواد همراه که عناصر مزاحم مي‌خوانند صورت نمي‌گيرد. در صورتي که در کشورهاي پيشرو، اين مواد معدني استحصال و درآمدزا هستند. همچنين بعضي مواد معدني به دلايل اقتصادي نياز به سيستم استحصال درجا دارند که جاي کار زيادي دارد.
قوانين و مقررات در ارتقا يا ايجاد محدوديت بخش معدن چقدر نقش دارند؟
يکي ديگر از چالشهاي بخش معدن قوانين و مقررات است. در چند سال اخير، اصلاحاتي در قوانين جذب سرمايه‌گذار صورت پذيرفته اما، هنوز کافي نيست در برخي کشورهاي معدني جهان از زمان درخواست افتتاح معدن تا زمان شروع کار معدنکار تنها نياز به 6 روز کاري است که ايران با اين معيارها فاصله دارد. 
جايگاه حمل‌ونقل در بهبود و افزايش سرمايه گذاري‌هاي بخش معدن را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟
يکي ديگر از مشکلات و چالشهاي بخش معدن، توان حمل‌ونقل ريلي کشور و همچنين قيمت آن است. خطوط ريلي ايران پاسخگوي حجم جابه‌جايي مواد معدني و صنايع معدني کشور نيست. البته شرکت راه آهن جمهوري اسلامي ايران، در حال برنامه‌ريزي براي توسعه و رفع اين موانع هست. با اين حال رفع اين مشکلات نيازمند زمان و سرمايه گذاري‌هاي سنگين است. قيمت تمام شده حمل ريلي نيز نسبت به ساير کشورها بالاست. مقايسه هزينه حمل ريلي با جاده‌اي کشور و در برخي مواقع مقايسه هزينه حمل جاده‌اي ايران با رقبا گمراه‌کننده است. از اين رو روش صحيح براي مقايسه هزينه حمل در بخش معدن، مقايسه قيمت تمام شده حمل ريلي هر تن مواد معدني بين دو کشور رقيب است. بنابر گزارش‌ها متوسط قيمت حمل ريلي ما 4 برابر هندوستان و متوسط حمل دريايي 4 برابر برزيل است.
با توجه به اينکه ايران داراي مزيت کافي است، چالش صنايع معدني در بخش انرژي چيست؟
صنايع معدني مهم جهان از قبيل فولاد، آلومينيوم، سرب و روي و... به صنايع انرژي بر معروف هستند. به اين معني که بخش قابل توجهي از بهاي تمام شده آن، به حامل‌هاي انرژي بر مي‌شود. به همين منظور اين بخش از زنجيره معدن، نيازمند حمايت ويژه است. اين موضوع که ما انرژي و ذخاير معدني صنايع انرژي بر را در اختيار داريم، يک مزيت نسبي است. چالش بعدي انرژي، بحث قيمت است. زماني که قيمت انرژي تاثير زيادي بر قيمت تمام شده يک کالا دارد، توليد‌کننده بايد براي دوره‌هاي ميان مدت و حتي بلند مدت، ضمن تضمين دريافت حامل انرژي از قيمت آن مطلع باشد تا توانايي پيش‌بيني سود و توان رقابتي با رقبا را داشته باشد. اين مشکل يکي از بازدارنده‌هاي حضور سرمايه‌گذاران خارجي در ايران است.
آيا خصوصي‌سازي در مديريت واحد‌هاي معدني و صنايع معدني توانسته کارساز باشد؟
در سالهاي اخير بسيار به چالش خصوصي‌سازي پرداخته شده است. مديريت واحدهاي بزرگ معدني و صنايع معدني کشور، به ويژه واحدهايي که در چند سال گذشته تحت عنوان خصوصي‌سازي واگذار شدند، هنوز رنگ و بوي مديريت دولتي دارند. اين نوع مديريت که به خصولتي مشهور شده، توانايي اداره بنگاههاي اقتصادي به روش‌هاي روز دنيا را نداشته و در واقع مديريت هزينه در اين شرکت‌ها ضعيف است. بيشتر اين شرکت‌ها توانايي رقابت‌پذيري در سطح جهاني و منطقه‌اي را ندارند و در برخي موارد حتي توان رقابت داخلي نيز در اين معادن و صنايع وجود نداشته و هنوز با حمايت‌هاي دولتي امکان ادامه فعاليت دارند.