شناسه : 2266339
متادون، ماده جایگزینی که اعتیادآور است با اثری بسیار قوی


گاهاً بیماران معتاد جهت درمان اعتیاد رو به مصرف داروهایی می‌آورند که بعد از مدتی به همان داروها اعتیاد پیدا می‌کنند. در چنین مواردی، ترک صورت نگرفته است و بیمار صرفاً اعتیاد خود را با مواد دارویی جایگزین کرده است....
متادون، ماده جایگزینی که اعتیادآور است با اثری بسیار قوی

گاهاً بیماران معتاد جهت درمان اعتیاد رو به مصرف داروهایی می‌آورند که بعد از مدتی به همان داروها اعتیاد پیدا می‌کنند. در چنین مواردی، ترک صورت نگرفته است و بیمار صرفاً اعتیاد خود را با مواد دارویی جایگزین کرده است. ترک در صورتی اتفاق می‌افتد که بیمار به مدت حداقل دوازده ماه نه مواد مخدر استفاده کند نه از جایگزین‌های مواد مخدر استفاده نماید. یکی از این داروهای جایگزین «متادون» می‌باشد. برای آشنایی شما خوانندگان عزیز با این ماده افیونی خبرنگار هفته‌نامه افق‌کویر گفتگویی با یکی از پزشکان انجام داده است که در ادامه آن را می‌خوانید. 
افق‌کویر: خودتان را معرفی کنید؟
دکتر محمدرضا آیت‌اللهی هستم، 18 سال سابقه کار دارم و در زمینه موادمخدر در یکی از کلینیک‌های ترک اعتیاد کار می‌کنم.
 افق‌کویر: روش ترک اعتیاد در کلینیک شما چگونه است؟
طریقه ترک اعتیاد در کلینیک ترک اعتیاد، معمولاً به دو صورت است: یکی شربتی به نام شربت متادون و یکی قرصی به نام بوپرومورفین که آن را به نامهای B2 و یا قرص زیرزبانی می‌شناسند.
افق‌کویر: در مورد شربت متادون توضیحاتی را ارائه نمایید؟
متادون دارویی است که در سال 1937 در کشور آلمان ساخته شد؛ دارویی که بتواند کار تریاک را برای سربازان انجام دهد؛ ولی وابسته به خشخاش نباشد.
افق‌کویر: آیا جایگزینی برای تریاک است؟
از نظر علمی به آن شبه مخدر مصنوعی گفته می‌شود؛ چون شبیه موادمخدر عمل می‌کند و به آن مصنوعی می‌گوییم؛ زیرا ساخته دست بشر است. جایگزینی برای موادمخدر است و به عنوان درمان نگه دارنده از آن استفاده می‌شود؛ یعنی کسانی که معتاد تریاک یا ترکیبات هروئینی هستند، وقتی به آنها شربت می‌دهیم جایگزینی می‌شود برای آن. منتهی مصرف متادون به این شکل است که می‌توان آن را تا مادام‌العمر استفاده کنیم و اگر کسی که معتاد است آن اراده را نداشته باشد و نخواهد که ترک کند می‌خواهد همیشه از آن استفاده نماید، اما راه بعدی این است که خودش اراده کند و پزشک هم به او کمک کند تا کم کم کاهش بدهد و به مقادیر کم برساند؛ الآن بیمارانی هستند که از روزی cc20 به روزی cc1 رسانده‌اند. پس متادون یک ماده جایگزین موادمخدر است که خودش نیز اعتیادآور است با اثری بسیار قوی. 
افق‌کویر: آماری از مصرف کنندگان متادون در بافق ارائه نمایید.
متأسفانه آماری دقیق وجود ندارد، در بافق حدود 5 تا 6 کلینیک ترک اعتیاد وجود دارد که هر کدام به توافق بین 50 تا 100 بیمار دارند؛ اما متأسفانه این دارو به صورت آزاد نیز در اختیار عده‌ای قرار دارد و آمار دقیقی نداریم که چه تعداد خودشان بدون تجویز کلینیک‌ها استفاده می‌کنند.
افق‌کویر: متادون چه عوارضی دارد؟
متادون دارویی است که اگر با دوره‌ای که پزشک تجویز می‌کند، مصرف شود هیچ عوارضی ندارد؛ روی تفکر و حرکات اثری نمی‌گذارد؛ اما اگر بیشتر از حد تجویز شده‌ای باشد که پزشک دستور داده است استفاده کند؛ حالت نشئگی به آنها دست می‌دهد؛ اغلب این کار را انجام می‌دهند که در واقع خودشان را فریب می‌دهند، از این طریق هم دارو را در حد بالا مصرف می‌کنند و هم وابستگی‌هایی که داشتند بیشتر می‌شود.
افق‌کویر: داروها چگونه به صورت آزاد تهیه می‌شود؟
این داروها هم مانند بقیه داروهای دیگر، بازار آزاد دارد و این بازار آزاد در شهرها وجود دارد و این که از کجا تهیه می‌کنند را نمی‌دانیم؛ البته ممنوع است.
افق‌کویر: آیا تا به حال مرگ و میر و مسمومیتی بر اثر مصرف متادون داشته‌اید؟
اگر کسی متادون مصرف نکرده باشد و اشتباهاً این دارو را مصرف نماید خیلی خطرناک هست، این مورد به خصوص در بچه‌ها دیده شده است که تقریباً ماهی یک مورد داشتیم که به خاطر سهل‌انگاری والدین، بچه آن را خورده است؛ البته امروزه ظرفهایی در کلینیک‌های ترک وجود دارد که به بیماران می‌دهیم و به گونه‌ای طراحی شده است که برای باز کردن آن، هر چند پیچی است حتماً باید به پایین فشار دهند و همراه با فشار بپیچند.
افق‌کویر: برای شربت تریاک که الآن جایگزین شده توضیحاتی ارئه نمایید. 
شربتی به نام اوپیوم که ترکیبی از تریاک است که در الکل حل شده است. این ترکیب هم به عنوان دارو ساخته شده و به معتادانی داده می‌شود که بنا به دلایلی مثل مسن بودن و ناراحتی کبد نمی‌توانند از متادون استفاده کنند، لذا از این دارو استفاده می‌کنند. این دارو را به افراد جوان اصلاً توصیه نمی‌کنیم.
افق‌کویر: به نظر شما بین شربت متادون و شربت تریاک، کدام برای ترک بهتر است؟
بین شربت متادون و شربت تریاک، شخصاً شربت متادون را پیشنهاد می‌دهم؛ زیرا شربت تریاک، خود تریاک است که در آن الکل نیز وجود دارد.
افق‌کویر: قرص‌های بوپرومورفین چطور؟
این قرص‌ها نسبت به متادون بهتر است؛ زیرا همزمان با مصرف متادون می‌توانند از موادمخدر هم استفاده کنند که این عیب این دارو هست؛ ولی قرص‌های بوپرومورفین حُسنش این است که امکان اینکه هم قرص مصرف کند و هم مواد مصرف کند را ندارد؛ یعنی قرص‌ها طوری طراحی شده است که ضد مواد است. کسانی که می‌خواهند از قرص استفاده کنند باید حداقل 24 ساعت از آخرین مصرف موادشان گذشته باشد در صورتیکه متادون این طور نیست و می‌توانند بلافاصله بعد از مصرف هم استفاده کنند. 
افق‌کویر: معتاد تا چه زمانی باید قرص‌ها را برای ترک استفاده نماید؟
قرص‌ها را راحت‌تر می‌شود کاهش داد؛ حداقل بین یک تا 3 ماه طول می‌کشد که فرد با استفاده از قرص بتواند وابستگی به مواد را در خود از بین ببرد.
افق‌کویر: کدامیک تضمین بیشتری دارد؟
من با توجه به تجربه‌هایی که دارم مصرف قرص را پیشنهاد می‌کنم.
افق‌کویر: آیا در شهرستان معتاد زن داریم؟
بله، ولی از خانم‌های بافق نیستند و بیشتر کسانی هستند که مهاجر بوده و به بافق آمده‌اند.
افق‌کویر: صحبت پایانی؟
خانم‌هایی که خدای نکرده اعتیاد داشته باشند، می‌توانند از متادون استفاده کنند، متادون دارویی است که خانمهای باردار در دوران شیردهی هم می‌توانند مصرف کنند. از نظر پزشکان جزء گروه c هستند و چون جزء این گروه است می‌توانند در این دوران استفاده کنند. فقط اثری که دارد این است که امکان دارد عادت ماهیانه نشوند.